* کلیات
هنگام اجرای تأسیسات ساختمان باید هیچ آسیبی به دیوارها و دیگر اجزای ساختمان وارد نشود.
– هیچ یک از لوله کشی ها به جز کفشوی و پمپ تخلیه آب کف چاه آسانسور نباید در داخل چاه آسانسور نصب شود.
الف) تخلیه کفشوی باید از طریق لوله کشی فاضلاب بهداشتی ساختمان صورت گیرد.

* ایمنی و بهداشت
– اگر در یک ساختمان ، تأسیسات بهداشتی مشکلاتی را پیش آورد باید صاحب ساختمان برای برطرف کردن این مشکل ، اقدام کند.
– هر جای ساختمان که در نصب، تعمیر، یا نوسازی تاسیسات بهداشتی دچار تخریب، شود باید بعد از عملیات مربوطه دوباره ایمن و بازسازی شوند.

* فضای نصب لوازم بهداشتی
– فضاهایی مانند سرویس های بهداشتی و حمام باید تعویض هوا داشته باشند.
– لوله کشی سرویس های بهداشتی باید به گونه ای باشد که مانع باز و بسته شدن عادی پنجره ها و درها نشوند.
– کف و دیوار های سرویس های بهداشتی ، باید قابل شستشو و غیر قابل نفوذ آب باشد.
– سرویس های بهداشتی ، باید از فضاهای مجاور جدا شود.

* شبکه های لوله کشی آب و فاضلاب
– مکان هایی که لوله کشی آب شهری دارند، لوله کشی آب مصرفی ساختمان، باید به این شبکه متصل شود .و آب مورد نیاز ساختمان تامین شود.
الف) در دسترس بودن لوله کشی آب شهری یعنی اینکه سازمان آب شهری آمادگی خود را برای دادن انشعاب اعلام کند.
ب) اگر در محلی که ساختمان، در آنجا سالخته شده است ، شبکه آب شهری وجود نداشته باشد باید برای تأمین آب مصرفی مورد نیاز از یک منبع خصوصی، استفاده شود.
– زمانی که شبکه لوله کشی فاضلاب شهری، در دسترس باشد ، باید لوله کشی فاضلاب ساختمان به شبکه فاضلاب شهری متصل شود .
ب) اگر در محلی که ساختمان ساخته شده است ، شبکه لوله کشی فاضلاب شهری وجود نداشته باشد، باید برای دفع فاضلاب ساختمان، با یکی از روش های مورد تأیید اقدام شود.
پ) اگر ساختمان ساخته شده به شبکه لوله کشی فاضلاب خاکستری متصل باشد ،باید فاضلاب خروجی ساختمان ، به شبکه لوله کشی فاضلاب خاکستری هدایت شود.
– ریختن هر گونه زباله مانند خاکستر، مواد سمی، گازها، مواد نفتی و چربی و ….که باعث گرفتگی لوله های فاضلاب شود ، ممنوع میباشد.
الف) فاضلاب تأسیسات صنعتی و تولیدی نباید وارد لوله کشی فاضلاب ساختمان شود.

* مصالح
– روی مصالح لوله کشی مانند لوله ها باید نام سازنده، به صورت پاک نشدنی وجود داشته باشد.
– مصالح مورد نیاز ساختمان باید طبق استانداردهای خود نصب شوند.
الف) اگر استاندارد مصالح در دسترس نباشد، نصب مصالح باید با رعایت راهنمای کارخانه سازنده انجام شود.
– تمام مصالح غیر فلزی مورد نیاز در تاسیسات مانند لوله ها باید گواهی آزمایش بهداشتی را داشته باشند.

– گواهی آزمایش
الف) تمامی مصالحی که در تأسیسات بهداشتی ساختمان به کار می رود باید از یک موسسه معتبر گواهی آزمایش داشته باشند.
(1) موسسه ای که گواهی ازمایش را صادر میکند باید مدارک مربوط به روند آزمایش را نگه داری کند.
(۲) مدارک گواهی آزمایش باید شامل آزمایش هر قطعه یا دستگاه باشد.
ب) موسسه گواهی کننده باید دارای صلاحیت لازم برای آزمایش مورد نظر باشد.
(۱) موسسه گواهی کننده، باید تمامی ابزارهای لازم برای آزمایش را دارا باشد.
(۲) موسسه گواهی کننده باید نیروی انسانی که عملیات آزمایش را آموزش دیده است را استخدام داشته باشد.

* حفاظت لوله کشی
– لوله هایی که از زیر دیوار عبور میکنند ، باید در برابر شکسته شدن حفاظت شوند.
لوله هایی که از زیر دیوار عبور میکنند باید در داخل غلاف فلزی قرار گیرد،تا در برابر شکسته شدن مقاوم باشند.
– اگر لوله در محیطی است که دچار خوردگی میشود باید روکش مقاوم داشته باشد تا در برابر خوردگی محافظت شود.

الف) روکش لوله نباید مانع حرکت لوله، ناشی از انقباض و انبساط شود.
– هر گونه لوله کشی در تاسیسات ساختمان باید به گونه ای باشد که فشارهای زیادی به لوله وارد نشود.
لوله هایی که از زیر دیوار ها یا ، تیغه ها، سقف و کف میگذرند باید داخل غلاف باشند.
الف) لازم است که فاصله بین سطح خارجی لوله و سطح داخلی غلاف از مواد قابل انعطاف پر شود.
ب) در صورتی که غلاف در دیوار آتش نصب می شود، موادی که برای پر کردن فاصله بین سطح خارجی لوله و سطح داخلی غلاف استفاده میشود ، همان مقاومتی را داشته باشند که برای دیوار آتش تعیین شده است.
– ا لوله های هواکش فاضلاب باید از طریق ورق سربی یا ورق فولادی گالوانیزه یا ورق آلومینیومی یا ورق پلاستیکی، آب بندی شوند.
– لوله کشی که در خارج از ساختمان زیر زمین قرار میگیرد ، باید در عمق مناسب باشد تا از یخ زدگی محافظت شود.
الف) لوله های آب مصرفی ساختمان که در معرض یخ زدن قرار می گیرند، باید عایق کاری شوند تا دچار یخ زدگی نشوند.

تاسیسات ساختمان باید به گونه ای باشد که به اجزای ساختمان آسیب وارد نکند.

* آب آشامیدنی:
آبی که پاک باشد و سبب بیماری نشود و از نظر ترکیب فیزیکی، شیمیایی یا میکروبی با استانداردهای آب آشامیدنی، مطابقت داشته باشد، آب آشامیدنی میباشد.

* آب غیر آشامیدنی:
آبی که برای آشامیدن، و پخت و پز، مناسب نباشند.

* آب گرم مصرفی:
آبی که دمای بیش از ۴۳ درجه سلسیوس داشته باشد.
*آب گرم کن
هر دستگاهی که آب را گرم کند و آن را به شبکه توزیع آب گرم مصرفی بفرستد.
* آلودگی ظاهری
رنگ، طعم، بو و… در آب به گونه ای باشد که نتوان آن را به عنوان آب آشامیدنی استفاده کرد.

* آلودگی غیر بهداشتی
آب که ممکن است سمی باشد یا باعث بیماری شود و برای سلامتی مضر باشد.

* آویز
از آویز برای نگه داشتن لوله در ارتفاع با امکان حرکت محدود طولی و عرضی لوله استفاده میشود.
* اتصال فشاری
هر نوع اتصالی که در آن دهانه ی یکی از لوله ها به داخل لوله ی دیگر وارد و فشرده شود، اتصال فشاری نام دارد.
* اتصال غیر مستقیم فاضلاب
لوله فاضلاب خروجی به طور مستقیم به لوله فاضلاب ساختمان متصل نیست .
فاضلاب از این لوله با فاصله هوایی به داخل یک سیفون، میریزد.که به آن اتصال غیر مستقیم فاضلاب میگویند.
* اتصال قابل انبساط
هر نوع اتصال که باعث ، انقباض و انبساط لوله در زاویه بیش از 90 درجه را امکان پذیر کند ، اتصال قابل انبساط نامیده میشود.
* اتصال قابل انعطاف
اتصالی که یکی از لوله ها ثابت و دیگری خم میشود را اتصال قابل انعطاف مینامند.
* اتصال مستقیم
اتصال جداگانه بین دو شبکه لوله کشی که یکی از لوله ها توزیع آب آشامیدنی و دیگری لوله کشی سیال دیگر میباشد.
* اتصال مکانیکی
اتصالی که قطعات در امتداد محور به هم فشرده میشوند مانند اتصال لوله به لوله، اتصال لوله به فیتینگ ، اتصال فیتینگ به فیتینگ.
* انتهای بسته :
انتهای لوله فاضلاب که به وسیله کلاهک، درپوش یا هر وسیله دیگری مسدود شده باشد .
* بار وارده
بار وارده برابر است با برآیند نیروهای وارد بر تکیه گاه که شامل وزن لوله، سیال داخل آن، فیتینگها، شیرها، عایق، فشارهای استاتیکی و دینامیکی، و… میباشد.

* برگشت جریان
برگشت جریان آب، مواد یا محلول های دیگر به شبکه لوله کشی یا هر منبع دیگر را برگشت جریان میگویند.
* بست
بست وسیله ای میباشد که لوله را موقعیت معینی نگه می دارد.
* پایه
پایه وسیله ایست که بار قائم لوله ی عمودی را ، به فونداسیون ،منتقل می کند.
* پمپ حوضچه فاضلاب یا آب باران:
پمپ مخصوص انتقال فاضلاب با آب باران توسط پمپ مخصوص که کارکرد این پمپ با موتور برقی میباشد.
* ترنج
کانالی که در زمین، برای لوله گذاری، کنده شود.
* تکیه گاه
بست لوله را به اجزای ساختمان متصل می کند و در حالت یا موقعیت معینی نگه می دارد.
* تکیه گاه لغزنده
از تکیه گاه لغزنده برای نگهدارنده لوله در سطح افقی استفاده میشود
* جریان ثقلی
جریان فاضلاب با آب باران در اثر اختلاف ارتفاع و شیب لوله ها ، بدون استفاده از پمپ صورت گیرد.
* چاه جذبی
چاه جذبی ،در زمین کنده می شود.
چاه جذبی شامل یک میله بلند برای رسیدن به خاک با ضریب جذب مناسب و یک یا چند انباره میباشد.
که با استفاده از ضریب جذب زمین محل انباره، حجم مورد نیاز آن تعیین میشود.
* حلقه انبساط
از حلقه انبساط برای خنثی کردن حرکت لوله، که ممکن است در اثر تغییر دما ایجاد شده باشد ، استفاده میشود.
* حوضچه:
حوضچه چاهی است که زیر سطح تراز فاضلاب با آب باران داخل ساختمان نصب می شود و فاضلاب یا آب باران ساختمان در این حوضچه میریزد.
خروج فاضلاب از این حوضچه به تراز بالاتر باید از طریق مکانیکی انجام شود.
* حیاط خصوصی
باقی مانده زمینی که در آن ساختمان ساخته شده است، حیاط خصوصی میگویند.
در باغها و باغچه ها، حیاط خصوصی مکانی است که در اطراف بنای مسکونی، به عنوان حیاط قرار دارد و بقیه زمین ها، حیاط خصوصی حساب نمی شوند.
* خلاء
فشار کمتر از فشار اتمسفر در داخل شبکه لوله کشی آب یا فاضلاب.
* خلاء شکن
اگر فشار آب داخل لوله از فشار اتمسفر کمتر شود، از طریق خلا شکن هوا وارد میشود و فشار داخلی را به فشار اتمسفر می رساند.
* در دسترس
لوله ها وقتی در دسترس مستقیم هستند که نیازی به باز کردن، برداشتن یا جابه جا کردن وجود نداشته باشد.
* دریافت کننده آب محوطه
دریافت کننده آب باران توسط حوضچه که برای جمع آوری و هدایت آب های سطوح باز محوطه، استفاده میشوند.
* دریافت کننده فاضلاب
هر وسیله دریافت کننده فاضلاب، مانند کفشوی، حوضچه فاضلاب و …
* دریچه بازدید
دریچه قابل دسترسی روی لوله فاضلاب که برای تمیز کردن و رفع گرفتگی لوله مورد استفاده قرار می گیرد.
* دفع فاضلاب به طور خصوصی
دفع فاضلاب در دستگاه تصفیه فاضلاب خصوصی صورت میگیرد.
* دو خم
استفاده از دو زانو یا دو خم که لوله فاضلاب را از قائم به افقی (با شیب) و سپس دوباره به حالت قائم تغییر می دهد.
سرعت عبور فاضلاب در قسمت افقی از دو قسمت قائم کمتر است.

* سطح تراز بحرانی
اگر لوله ها پایین تر از سطح تراز بحرانی نصب شوند ممکن است برگشت جریان اتفاق بیفتد.
در صورتی که سطح تراز مشخص نباشد باید زیر مانع برگشت جریان را سطح تراز بحرانی در نظر گرفت.
* سطح موثر دهانه
کوچک ترین سطح مقطع دهانه خروجی لوله را سطح موثر دهانه مگویند.
* سیفون
در سیفون همیشه مقداری آب باقی میماند تا هوای آلوده و گازهای داخل شبکه لوله کشی فاضلاب در فضای ساختمان منتشرنشود.