نکات اجرای موتورخانه حرفه ای

موتورخانه حرفه ای می ابیست در بهینه ترین حالت مطابق با محاسبات طراحی ، با حداقل هزینه اجرا گردد. در موتورخانه حرفه ای تمامی تجهیزات حداکثر عمر کاری خود را داشته و تمامی تجهیزات ، شیر آلات و نشانگر ها دسترس پذیر می باشند.

ارائه نقشه های سه بعدی تاسیسات موتورخانه قبل از عملیات اجرای موتورخانه موجب می شود، برآورد دقیقی ازتعداد لوله ها و اتصالات ، ، جانمایی تجهیزات موتورخانه ، تعدادشیرها ،محل برخورد لوله ها (Clashes) و پیش بینی مسیرهای جایگزین برای آنها را مشاهده کنیم. این روش سبب بهینه سازی زمانی و مالی در اجرای موتورخانه می شود.

 

نکات حائز اهمیت در انتخاب محل موتورخانه حرفه ای 

مساحت مناسب در متراژ های بالاتر از ده هزار متر مربع بنا برای موتورخانه یک بیستم یا 5% مساحت بنای مفید مبنای طراحی می باشد و در ادارات 3 تا 4 درصد بنای مفید کافی می باشد. در اماکن صنعتی  و دانشگاه ها و … موتورخانه ساختمان با توجه به مسیر باد ودر پایین ترین رقوم ارتفاعی قرار گیرد ، زیرا آب را نمی توان بیش از سه متر ستون آب مورد مکش قرار داد. اگر بیشتر باشد آب بخار شده و در پمپ مشکل کاویتاسیون پدید می آید. همچنین نباید در جایی باشد که بر اثر بارش باران دچار آب گرفتگی شود.

دربرج ها در زیر زمین مکان موتورخانه باید دور از گاز های اتان حاصل از مخزن سپتیک باشد همچنین دارای رمپ و دسترسی و امنیت مناسب باشد. زیرا گاز اتان حاصل از تخمیر فضولات انسانی در سپتیک به سادگی مشتعل و در صورت متراکم شدن منفجر می گردد. بهترین محل برای بارکردن موتورخانه برای اماکن مسکونی در زیرزمین جایی که هواکش و تنفس سامانه دیگ ها از راه پله عمومی نباشد،و اگر خام سوزی وجود داشت ایجاد خطر گاز گرفتگی در کوتاه مدت و همچنین سردرد و تهوع و سرگیجه در دراز مدت ننماید.

نکات اجرایی در چیدمان موتورخانه 

در صورت محدودیت چیدمان در پروژه، ساختمان موتورخانه باید در مجاورت مرتفع ترین قسمت ساختمان بنا شود. تا هم منابع انبساط و هم دودکش ها از روی نمای ساختمان تا بام آن هدایت شود.

زمان چیدمان موتورخانه پمپ ها در یک ردیف در کنار هم قرار داده می شوند، پمپ های برج خنک کننده مقابل چیلر ، پمپ های آب داغ مقابل دیگ و پمپ های خطی نزدیک منبع کویلی و بوستر پمپ ها نزدیک مخازن آب قرار می گیرد.

اجزای موتورخانه حرفه ای 

  • اتاق کنترل دارای میز کار و دسک سوییچ باشد و آینه ای مورب در پشت دسک پنل که اوپراتور از بیرون از پشت پنجره وضعیت چراغ دستگاه ها و کلید ها را روئت می کند . حتما باید هوای سالم داشته باشد و امکان خروج و ورود سریع از بیرون را داشته باشد.
  • اتاق برق باید در مناطق گرمسیر باید خنک باشد تا دمای قطعات از 35 درجه سانتیگراد بالاتر نرود ، دمای پیشنهادی بین 17 تا 20 درجه سانتیگراد می باشد.
  • تلمبه خانه که اغب بیرون و نزدیک چاه بوده و جزو توابع تاسیسات موتورخانه به حساب می اید
  • پلتفرم دسترسی به شیر های پمپ های بزرگ و ادوات کنترل مربوطه
  • چاله کندانس برای دیگ های بخار
  • پلتفرم برای دی اریتور و دی آلکالایزر ها ی دیگ های بخار
  • مجراهای جمع آوری آب های دستگاه و پمپ ها
  • سرویس بهداشتی
  • پایپ رک یا ساپورت لوله ها و کلکتور ها
    هیچگاه نباید از آویزهای گلابی که توسط یک یا دو میلگرد از سقف آویزان می شود برای لوله ها و کلکتور ها در موتورخانه استفاده شود. زیرا وظیفه ساپورت ها تثبیت جهت و محدود نمودن تکان لوله است ،در زمان زلزله اگر از این نوع بست ها استفاده شده باشد ، اکثر اتصالات رزوه ای می شکنند و چیدمان لوله ها بر هم میخورد.
  • اعلام و اطفا حریق و آژیر مناسب برای اطلاع رسانی اضطراری یا ریست کردن دیگ بخار
  • بخش تعمیرات خرده کاری با میز کار فلزی
  • به پیشنهاد کارخانه سازنده دستگاه با توجه به میزان لرزش و فشار، پی مناسب برای هر دستگاه طراحی گردد.

 

نکات ضروری در معماری:

·         نکات معماری در موتورخانه
·         نکات اجرایی دودکش در موتورخانه
·         نکات اجرایی مخازن در موتورخانه

نکات معماری در موتورخانه حرفه ای 

  1. ارتفاع موتورخانهدر ساختمانهای مسکونی و مجتمع های کم واحد از تجهیزات موتورخانه باید حداقل 1.5 متر و برای موتورخانه های بزرگ بین دو تا چهار متر بلند ترباشد،زیرا گرمای حاصل از دیگ های بخار بالای سطح تنفس قرار گیرد. در این صورت اجرای لوله ها و دی اریتور ها ساده تر می باشد و برای تنفس دستگاه ها نیاز به حجم اکسیژن زیادی است. نباید دمنده مشعل های بزرگ ایجاد فشار منفی زیادی نماید و گوش کاربر را اذیت کند و پنجره ها را تحت مکش زیاد قرار دهد در این صورت به مرور زمان یا حادثه ای کوچک شیشه پنجره ها بشکند و این مکش سبب ایجاد ترکش در محیط نماید.
  2. در موتورخانه ها اگزاست یا خروج هوای کثیف در بالاترین ارتفاعتعبیه می شود.زیرا تعبیه خروج هوای سنگین در ارتفاع کم و در جوار میز کار جوشکاری تاثیر زیادی در تهویه موتورخانه دارد.
  3. دراثر درست کار نکردن دمنده مشعل دیگ یک احتراق شبیه به انفجاررا ایجاد می نماید و ضربه محکمی به شیشه ها می خورد ، به منظور کاهش صدمات ناشی از این امر بهتر است شیشه های موتورخانه از نوع مش دار باشد
  4. درب موتورخانه باید حداقل نیم متر عریض تر از بزرگترین دستگاه یا مخزن غیرقابل مونتاژ باشدو حداقل یک متر بلندتر از بلندترین دستگاهی که نمی توانید آن را به صورت مورب وارد کنید. درب موتورخانه های معمولی یک متر و ارتفاع آن ها دو متر ، موتورخانه مجتمع های تا 20 واحد بین 120 تا 150 سانتی متر با ارتفاع 2.5 متر و برای دیگر اماکن حداقل سه متر و برای موتورخانه های صنعتی تا شش متر در نظر می گیریم . توجه کنید بالای درب پروژه پروفایلی رد نکنید ، چون ورود دیگ های بخار و مبدل ها و تانکر های بزرگ بسیار مشکل می شود. البته  با رایانه حرکت و گردش مسیر را شبیه سازی می کنند. گاهی لازم است درب بزرگتری بسازید . درب موتورخانه حتما باید به بیرون باز شود تا سبب حبس شدن افراد در موتورخانه نگردد.
  5. . درب موتورخانه نباید پاخور داشته باشد. تا در ورودی درب ،عامل مزاحمی وجود نداشته باشد که مانع ورود و خروج تجهیزات گردد.
  6. ستون و فونداسیون مربوطه نگهدارنده درب یا چارچوب درب های بزرگ و تعداد لولا و کیفیت اجرا اهمیت زیادی دارد
  7. علاوه بر درب ها،در موتورخانه به منظور سرویس و تعمیرات تجهیزات از دریچه های بازشو و سقف های قابل برداشت استفاده نمائیم. البته مسایلی از قبیل امنیت تردد ، انتخاب محل درست ، سهولت باز شدن دریچه ها به درستی انجام  پذیرد ، باید توجه داشت غبار به مرور زمان موجب مسدود شدن و غیر قابل دسترس شدن نگردد و آب باران  هم وارد نشود.

نکات اجرایی دودکش در یک موتورخانه حرفه ای 

  1. دودکش موتورخانه باید از مرتفع ترین قسمت ساختمان 2 الی 6 متر بالاتر باشد همچنین باعث تخریب نمای ساختمان نشود.
  2. در طول مسیر دودکش نباید زانوی 90 درجهاستفاده نمود و یا مسیر سیفونی گردد و یا U شکل گردد و نباید از زاویه حاده استفاده شود.
  3. در انتقال دودکش از حداقل مسیر( شیب نیم تا 1 درصد) افقی استفاده شود
  4. دمای دودکش بیش از حد داغباشد اتلاف انرژی زیاد می باشد و بازده انرژی به زیر استاندارد رسیده است در نتیجه یه جای کار مشکل دارد.
  5. برای لوله هایی که در برابر  حرارت زیادمی باشنداز ورق گالوانیزه استفاده نکنید چون پوشش قلع آن ذوب شده و ورق سوخته و دود سمی تولید خواهد نمود.
  6. اگر طول دودکش بیش از حدباشد ودریچه تعادل توربولاسیون نداشته باشد مشکل توربولاسیون فزاینده ای ایجاد شده  و لوله به خاطر بالا بودن سرعت جریان هوا و گاز در دودکش زوزه می کشید.
  7. برای کنترل سرعت توربولاسیون در پایین دودکش یک سه راه دمپر دار قرار دهید .
  8. اگر طول دودکش کمتر از 6 مترباشد دودکش درست عمل نخواهد کرد و اگر فن مشعل ضعیف باشد دستگاه خاموش می شود.
  9. اگر میزان دود زیادباشد باید فیلتر مناسبی قبل از کلاهک قرار دهید و تمهیداتی برای تعمیر و سرویس و تعویض باشد.
  10. گاهی ساختمان بلنداست ولوله در یک ارتفاعی سرد می شود و دود را تا بالا منتقل نمی کند در نتیجه  بایستی حرارت را به صورت موضعی بالا ببرید تا دود به کلاهک برسد و میزان پرتاب دود بعد از خروج دودمی بایست به لایه پرسرعت جریان هوای منطقه برسد تا هوای منطقه را آلوده نکند.
  11. اگر دودکش خیلی باریکباشد سرعت دود زیاد شده و صدا و لرزش ایجاد می کند و اگر بزرگتر باشد سرعت دود افت  کرده و دستگاه ها خفه  می شوند. طول و قطر دودکش با نظر کارخانجات سازنده دیگ ها طراحی می گردد.

نکات اجرایی مخازن در موتورخانه حرفه ای 

  1. کف مخازن آب داخل موتورخانه می باست بر کلکتور مکش بوستر پمپ سوار شود، یعنی ارتفاعش حداقل 20 سانتی متر از روی لوله مکش بالاترباشد.
  2. طراحی مخازن آب به گونه ای انجام گردد تادور ریز به حداقل برسد.
  3. درز جوش های هر طبقه از ورق ها در امتداد نباشدمانند آجربند نباید روی هم بیفتد تا احتمال گسیختگی کاهش یابد.
  4. مخازنی که طویل می باشند باید مجهز به موج گیر های درونیشود.
  5. اگر کف مخازن نیم درصد به سمت درین شیب دارباشد هنگام سرویس دوره ای که شیر زهکش باز می شود گل و لای خارج میشود.
  6. مقابل ورود آب یک سبد توری آشغال گیر با دسته یا زنجیر بند تعبیه کنید.و هر هفته تمیز گردد.
  7. مخازن آب باید به دریچه ورودی با نرده در داخل و بیرون ، کنترل سرریز ، لوله سرریز ، کنترل ارتفاع ، لوله ونت با توری ضد پشه و عقربه ارتفاع نما یا یایت گلاس لوله تخلیه و لوله های ورود و خروج آب باشد. معمولا از وسط برای آب شرب و از پایین برای آتش نشانی خروجی می گیرند. این اختلاف ارتفاع آب ذخیره شده آتش نشانی و همیشه پاک خواهد بود.
  8. برای آتش نشانی مخزن آب راکد نسازیدچون ایجاد خوردگی ، رسوب ، بو و تجمع پشه و گیرپاژ بوستر پمپ می گردد.

نکات اجرایی موتورخانه حرفه ای :

·         ملاحظات جانمایی تجهیزات در موتورخانه
·         نکات اجرایی لوله کشی موتورخانه

ملاحظات جانمایی تجهیزات در موتورخانه حرفه ای 

در فونداسیون ها باید به اندازه ارتفاعی که روی کف تمام شده دارند باید در زیر کف نیز ریشه داشته باشند.

  • دیگ بخار20 تا 40 سانتیمتر
  • منابع آب 30 تا 60 سانتیمتر
  • سختی گیر ها 25 تا 40 سانتیمتر
  • روی چاله کندانس 30 سانتیمتر
  • پمپ ها25 تا 30 سانتیمتر
  • چیلر ها20 تا 30 سانتیمتر

توجه: روی فونداسیون کلکتورها پایپ رک لوله ها با کف تمام شده هم تراز است. حداکثر اختلاف ارتفاع 5 سانتیمتر مجاز می باشد. ولی ریشه آن متناسب با بزرگی کلکتور و لنگر احتمالی وارده  به هیچ وجه بار دستگاه ها را به سازه ساختمان تحمیل نکنید.

فاصله دستگاه ها نسبت به اطراف خود در دو بعد فاصله نسبت به هم و نسبت به دیوار بررسی می گردند.

  • چیلر ها و دیگ ها در مقابل هممعادل طول دستگاه +30 سانتی متر فضای مانور
  • منابع کویلی از هم60 سانتی متر
  • سختی گیر تا دیوار از پشت50 سانتیمتر
  • چیلر و دیگ تا دیوار حداقل 1.5 متر
  • منابع کویلی از پشت50 سانتیمتر تا دیوار
  • سختی گیر به سختی گیر80 سانتی متر
  • دیگ به دیگ بخار5 متر
  • چیلر تراکمی به دستگاه مشابه5 متر
  • پمپ از همدیگر آکس تا آکس1 متر

توجه 1: حتما برای فاصله دیگ های آب داغ روغن داغ و بخار تا چیلر فاصله بیشتری در نظر داشته باشید.

توجه 2: دستگاه های حساس مثل چیلر را در معرض ریزش یا پاشش آب و بخار قرار ندهید.

نکات اجرایی پایپینگ در موتورخانه صنعتی و ساختمانی 

  • فاصله لوله هابا توجه به عایق مربوطه و نیاز تعمیرات رعایت نمایید.
  • لوله های ورودی و خروجی موتورخانه نمی تواند بیش از دو نقطه باشدچون اگر بیشتر باشد ایجاد مشکل در اجرا و تداخل مسیر ها و هدر رفت فضای مفید می کند.

موقعیت موتورخانه ، فوندانسیون و ساپورت تجهیزات موتورخانه

. به طور کلی فونداسیون تجهیزات موتورخانه به وجود آورنده سطحی تراز برای نصب دستگاه ها ، ضمن ممانعت از فشار ناشی از وزن تجهیزات به کف معمولی موتورخانه ها هستند،. همچنین بلندی فونداسیون ها مانع نفوذ آب به زیر شاسی دستگاه ها به هنگام شست و شو و ریزش های ناخواسته آب می شود. برخی از فونداسیون ها ه ، وظیفه مهم دیگری بر عهده دارند و آن ایجاد بستری مناسب برای نصب انواع لرزه گیر ها به منظور جلوگیری از انتقال لرزش دستگاه ها به ساختمان است.

موقعیت موتورخانه نسبت به ساختمان

موقعیت موتورخانه نسبت به ساختمان:

1- موتورخانه خارج از ساختمان و در نقطه ای در محوطه پروژه

2- موتورخانه در داخل ساختمان

موتورخانه در زیر زمین ، طبقه هم کف و یا سایر طبقات و یا حتی روی بام ساختمان تعبیه گردد.

موتورخانه در محوطه و دور از ساختمان

اگرموتورخانه در محوطه و دورتر از ساختمان باشد،ایجاد ترانشه هایی محل موتورخانه تا ساختمان ضروری است. در پروژه های بزرگ این معابر از محدوده ترانشه نسبتا کم عمق ،فراتر رفته و تبدیل به تونل ها و کانال های آدم رو می شود تا امکان عبور تعداد زیاد لوله های حجیم ممکن شود و هم دسترسی اپراتور ها به لوله ها و شیر ها ممکن باشد. معمولا تراکم لوله ها در محل خروجی و ورودی موتورخانه ها و ساختمان زیاد است برای جلوگیری از برخورد آن ها با یکدیگر می بایست دقت نمود تا اجرای شبکه با کمترین مشکل رو به رو شود.

 

موتورخانه های ساخته شده در محوطه که کف آن ها هم تراز کف ساختمان ؛ مشکل بزرگی را از نظر هدایت لوله های خروجی دارند ،زیرا چیدمان تجهیزات و کلکتورهای موتورخانه ،لوله ها در ارتفاع نزدیک به سقف موتورخانه اجرا می شوند . در نتیجه معبر خروجی آن ها از موتورخانه نیز در ارتفاعی نزدیک به سقف موتورخانه است . که با توجه به دور افتادگی موتورخانه از ساختمان ، امکان انتقال لوله ها از موتورخانه به ساختمان در تراز ارتفاعی فوق وجود ندارد.

بنابراین برای لوله کشی به سمت ساختمان باید لوله ها در ترازی زیر کف تمام شده قرار گیرند. درنتیجه فضای زیاد اشغال شده و برای انتقال لوله ها از تراز سقف موتورخانه به زیر کف ، مشکل هواگیری نیز وجود دارد. علاوه بر این نمی توان از ترموسیفون در جریان آب در لوله ها هم استفاده نمود. در نتیجه می بایست در مکان های مناسب شیر های هواگیری اتوماتیک و دستی تعبیه شود.

در پروژه های بزرگ که حجم لوله کشی ها ، هم از نظر تعداد و هم از نظر قطر زیاد است ، اجرای ترانشه که سقف آن هم تراز با کف ساختمان باشد مشکلاتی ا. در پروژه های بزرگیجاد می کند ، اگرترانشه پاسخگوی انتقال لوله های موتورخانه به ساختمان نباشد  به کانال ها و تونل های آدم رونیازمند می شویم ،سطحی تراز برای نصب دستگاه ها  به وجود می اوریم  زمانی که ساختمان فاقد زیر زمین باشد در غیر این صورت اجرای کانال های آدم رو مشکل و یا حتی امکان ناپذیر خواهد بود. ، چگونگی ارتباط موتورخانه و ساختمان تاثیر مستقیم با معماری و موقعیت موتورخانه نسبت به ساختمان دارد.

موتورخانه در داخل ساختمان

موتورخانه هایی که در داخل ساختمان تعبیه می شونداز نظر ارتباط با ساختمان مشکلات کمتری دارند ، و می بایست فضای کافی بین سقف کاذب برای انتقال لوله ها داشته باشد. لوله ها در سقف کاذب به صورت افقی حرکت کرده و سپس از طریق رایزر ها به طبقات دیگر منتقل می شود.

ترانشه های ارتباطی بین موتورخانه و ساختمان پیش بینی امکان دسترسی به لوله ها است و همچنین باید برای این ترانشه ها  برای عدم نفوذ آب باران و غرقه شدن لوله ها در آب تمهیداتی در نظر گرفته شود. ایجاد زهکش در کف ترانشه یا کانال آدم رو می تواند تا حدود زیادی این مشکل را حل کند. کانال های آدم رو امکان بازبینی دوره ای را دارند  اما کمتر اتفاق می افتد که در طول دوره بهره برداری دال های بتنی ترانشه ها برداشته شود.درنتیجه می بایست در فواصل معین ، از دریچه بازدید چدنی که باز و بسته کردن آن ها آسان است استفاده شود.

گاهی کف ترانشه ها را به سمت موتورخانه شیب می دهند تا در صورت ترکیدگی لوله ها و ریزش آن به موتورخانه متوجه عیب شوند، اما  احتمال ریزش آب باران ونفوذ به ترانشه نیز برای موتورخانه ایجاد مزاحمت می کند. بعضی نیز در کف ترانشه کف شوی تعبیه میکنند و کف شوی ها به وسیله لوله های آب بر، در یک محل مشخص جمع آوری می شوند. ضمنا نبایدآب به سمت موتورخانه شیب داشته باشد.

امکان تهویه طبیعی ترانشه ها یا کانال های آدم رو باید وجود داشته باشد تا افزایش رطوبت در آن مانع پوسیدگی لوله ها نشوند.

در کانال های آدم رویی که از آن ها لوله های گاز نیز عبور می کند باید از تهویه طبیعی یا تهویه مکانیکی استفاده شود

هدایت دودکش ها برای موتورخانه های خارج ساختمان بسیار کم هزینه است

بهینه سازی عملکرد موتورخانه

تجهیزات یک موتورخانه  شامل دیگ آب گرم ، منبع دو جداره آب گرم مصرفی ، چیلر جذبی یا تراکمی ، برج خنک کن و سیستم پمپاژ آب باشد. با انجام سرویس و تعمیرات دوره ای منظم ، مدیریت انرژی ، ممیزی انرژی و …می باشد. تعمیر و نگه داری موتورخانه نقش اصلی در بهینه سازی عملکرد موتورخانه دارد.

به طور کلی اتلافات انرژی در موتورخانه ها ناشی از 2 بخش اساسی زیر است.

  1. طراحی و انتخاب نامناسبظرفیت تجهیزات موتورخانه
  2. بهره برداری غیر صحیحو عدم تعمیرات دوره ای منظم

طراحی و انتخاب نامناسب ظرفیت تجهیزات موتورخانه

یکی از عوامل افزایش بی رویه مصرف انرژی انتخاب غیر اصولی ظرفیت تجهیزات است. که موجب افزایش بی رویه مصرف انرژی می شود.

در ادامه به برخی از این موارد اشاره شده است.

  • عدم تناسب ظرفیت چیلر جذبی و تراکمیبا بار برودتی مورد نیاز ساختمان
  • عدم تناسب ظرفیت دیگبا بار حرارتی مورد نیاز ساختمان
  • عدم تناسب توان مکانیکیالکتروموتور با پمپ یا فن
  • عدم تناسب ظرفیت برج خنک کنبا ظرفیت چیلر
  • انتخاب نامناسب ظرفیت حرارتی مشعلو ظرفیت نامی دیگ آب گرم
  • طراحی نامناسب سیستم های کنترلیتاسیسات حرارتی و برودتی

بهره برداری غیر صحیح و عدم تعمیرات دوره ای منظم

یکی از مهمترین اصول بهره وری انرژی در تاسیسات حرارتی و برودتی و بهینه سازی عملکرد موتورخانه ، تعمیرات دوره ای و منظم تاسیسات حرارتی و برودتی و نحوه بهره برداری از آن می باشد.  تعمیرات دوره ای دیگ آب گرم ، چیلر ، سیستم پمپاژ ، برج خنک کن ، تنظیم بودن سنسور ها و حسگر ها ،  بررسی وضعیت عایقکاری و … از جمله این موارد است.

نصب سیستم کنترل هوشمند موتورخانه

به کمک سیستم کنترل هوشمند موتورخانه ، امکان کنترل میزان گرمایش تولیدی در موتورخانه ، فراهم می شود.

صرفه جویی مصرف انرژی حاصل از عملکرد سیستم های کنترل هوشمند بر مبنای دمای خارج به دودسته تقسیم می شوند.

  • کنترل مصرف گرمایشیدر زمان استفاده از ساختمان
  • خاموشی یا آماده باش بودن موتورخانهپس از ساعت کاری ساختمان های غیر مسکونی

در موتورخانه های سنتی ، دمای آب گرم چرخشی در سیستم گرمایشی روی یک عدد ثابت تنظیم می شود. این دما برای یک نیمه شب سرد زمستانی مناسب بوده اما درساعات میانی روزاین امر موجب گرمایش بیش از حد ساختمان و باز شدن پنجره ها  برای تعدیل دمای اتاق هاو اتلاف انرژی می گردد.

 

موتورخانه
موتورخانه

سیستم کنترل هوشمند موتورخانه موجب کاهش مصرف سوخت 15 تا 20 درصد کاهش  می شود، اندازه گیری دمای هوای خارج ساختمان ، دمای آب گرم چرخشی را بر اساس نیاز گرمایشی تنظیم می کند،

در ساختمان های اداری ، آموزشی و تجاری که از فضای ساختمان به صورت پاره وقت استفاده می شود ، در ساعات غیرکاری ،به دلیل عدم امکان خاموشی یا کنترل تجهیزات ، در عمل این موتورخانه ها به صورت دائم فعال هستند. در صورتی که سیستم کنترل هوشمند موتورخانه توسط یک برنامه زمانبندی پس از ساعت کاری ، موتورخانه را خاموش کرده و درعمل صرفه جویی  40 درصدی انرژی در ساختمان های اداری ، تجاری خواهیم داشت.

مزایای استفاده از سیستم کنترل هوشمند موتورخانه :

موتورخانه هوشمند
موتورخانه هوشمند
  • کاهش 15% مصرف انرژی در ساختمان های مسکونی
  • کاهش 40% مصرف انرژی در ساختمان های غیر مسکونی ( اداری ، تجاری ، آموزشی )
  • بهینه سازی و جلوگیری از مصارف ناخواسته انرژی
  • نصب سریع و آسان بدون انجام تغییرات مکانیکی در موتورخانه
  • قابلیت برنامه ریزی سیستم به صورا روزانه ، هفتگی و سالیانه
  • هزینه پایین و بازگشت سریع سرمایه
  • تثبیت محدوده آسایش حرارتی ساکنین ساختمان

عایقکاری موتورخانه

 

عایقکاری موتورخانه

موتورخانه ها به علت تولید حرارت و برودت، پتانسیل بالایی دراتلاف انرژی حرارتی دارد. عایقکاری لوله و تجهیزات ، شامل عایقکاری تمام سطوح گرم بالای 50 درجه سانتیگراد و سطوح سرد پایین تر از 15 درجه سانتیگراد اعم از لوله ها ، دیگ آب گرم ،  کلکتور ها ، فلنج ها ، شیر ها ،  تانک انبساط و … می باشد. همچنین لوله ها و تجهیزات تبرید ، به منظور جلوگیری از میعان و بهره گرمایی ، باید عایق شوند.عایقکاری لوله ها و مخازن آب گرم تا حدود 15 درصد هزینه های گرمایش آب را کاهش می دهد.

به طور کلی دو روش درعایق کاری موتورخانه ها وجود دارد که به شرح زیر می باشد:

1. استفاده از عایق های معدنی ( پشم شیشه ، پشم سنگ و پشم سرباره )

عایقکاری سنتی موتورخانه ها، از عایق های معدنی پتویی برای عایقکاری سطوح مختلف تجهیزات، با دمای بالا استفاده می شود. میزان ایزولاسیون این مواد با جذب رطوبت،کاهش می یابد، باید از یک طرف پوشش ضدآب بر روی عایق استفاده شود.

2. استفاده از عایق های EPDM و NBR.PVC

این نوع عایق دارای مقاومت بالاتری نسبت به عایق معدنی میباشد. همچنین رطوبت بر روی این عایق ها تاثیر ناچیزی دارد و نیازی به پوشش ضد آب ندارد. این عایق ها در دو نوع صفحه ای و لوله ای وجود دارد ، به سهولت و با سرعت بالایی اجرا می شود. محدوده دمای کار این عایق از -40 تا 125 درجه سانتیگراد می باشد.

عدم رعایت اصول عایقکاری ، موجب افت شدید حرارت از جداره ها می گردد

استفاده از ضخامت مناسب عایق جهت عایقکاری تجهیزات با دمای سطوح بالا

  • عایق با سطوح( جلوگیری از اتلاف حرارتی همرفتی )
  • عدم ایجاد فاصله هواییمابین عایق و سطح گرم
  • عدم فشردگی عایق در گوشه ها( کاهش مقاومت حرارتی ) و تماس مستقیم
  • ایجاد پوشش ضد آب ( ماستیکی ) بر روی سطح عایقکاریجهت جلوگیری از جذب رطوبت در عایق های معدنی ( پشم شیشه ، پشم سنگ ، پشم سرباره )
  • ایجاد پوشش ضد آب ( ماستیکی ) بر روی سطح عایقکاریجهت جلوگیری از جذب رطوبت در عایق های معدنی ( پشم شیشه ، پشم سنگ ، پشم سرباره )
  • عایقکاری شیر ها ، فلنج ها و کلیه سطوح دما بالاجهت جلوگیری از تشکیل پل حرارتی
  • محاسبه و در نظر گرفتن ضخامتمینیمم عایقکاری در لوله ها

تعمیر و نگهداری دیگ های آب گرم

از بخش های مهم و موثر در مصرف انرژی موتورخانه ساختمان ، تنظیم و سرویس بودن دیگ های آب گرم و انجام تعمیرات و نگهداری منظم ،در این تجهیزات به عنوان انرژی حرارتی می باشد. در  ساختمان های اداری ومسکونی از طریق بهره برداری صحیح از تاسیسات و سرویس و نگهداری مناسب می توان تا حدود 30 درصد در مصرف انرژی صرفه جویی نمود. در نتیجه باید تعمیرات و نگهداری دوره ای در ابتدای فصل سرما در موتورخانه ساختمان انجام گیرد.

مهمترین اقدامات در دیگ های اب گرم عبارتند از:

1. تمیز و تعمیر نمودن مشعل ها

برای اتمیزه کردن سوخت در مشعل های گازی و مایع ، سوخت از شیار ها و پره های بسیار باریکی عبور می کند در نتیجه وجود کثیفی و رسوب در این مسیر ها ، موجب مسدود شدن و کاهش دبی سوخت می شود. دوده زدگی، شکل و رنگ نامناسب شعله و لرزش و صدای غیر معمول مشعل از نشانه های تنظیم نبودن مشعل می باشد.

درتعمیرات و نگهداری دوره ای تعویض اوریفیس های اتمیزه کننده سوخت در مشعل های مایع باید انجام پذیرد.

 

2. تنظیم نسبت سوخت به هوا در مشعل ها

یکی از مهمترین راهکار های کاهش مصرف سوخت می باشد اگر میزان هوای اضافی کمتر از استاندارد در جداول مربوط به نسبت سوخت به هوای بویلر باشد، احتراق به صورت ناقص انجام شده و راندمان دیگ آبگرم کاهش می یابد. و ، در صورت افزایش هوای اضافی به بیش از مقدار مجاز ، موجب خروج انرژی حرارتی از دودکش شده و در نتیجه موجب اتلاف انرژی می گردد.

3. دوده زدایی محفظه احتراق دیگ آب گرم

انجام منظم دوده زدایی محفظه احتراق موجب افزایش انتقال حرارت به سیال آب درون دیگ و افزایش راندمان دیگ آب گرم می گردد.

4. جلوگیری از نشتی هوا در دیگ آب گرم

این عمل موجب کاهش دمای محفظه احتراق و کاهش راندمان دیگ آب گرم می شود. اگر دمای دود به کمتر از نقطه شبنم سوخت برسد ، علاوه بر کاهش راندمان دیگ ، خوردگی نیز در مسیر دود ایجاد می شود. در نتیجه  درز ها و شکاف هایی که در مسیر دود می باشند می بایست با استفاده از درز گیر های مناسب پوشانده شود.

5. نصب دمپر دودکش ها

تنظیم بودن فشار دود در محفظه احتراق نقش بسزایی در آیرودینامیک احتراق ، شکل شعله و انتقال حرارت مطلوب دارد. دودکش دیگ آب گرم ، ضمن خارج کردن گاز های حاصل از احتراق ، مهمترین منبع اتلاف انرژی محسوب می شود.جلوگیری از خروج گاز های حاصل از احتراق از دودکش دیگ پس از خاموشی مشعل ، مانع کاهش دمای جدار داخلی دیگ می شود. بدین منظور می توان از دمپر های مناسب دودکش استفاده نمود که به سه دسته تقسیم می شود.

  • دمپر های بارومتریک
  • دمپر های گرمایی
  • دمپر های الکترومکانیکی

بهره برداری از چیلر های جذبی و تراکمی

کاهش راندمان تجهیزات سرمایشی نسبت به حالت طراحی به طور سالانه منجر به هدر رفتن مقدار زیادی انرژی می شود. لذا با اعمال تغییر در نحوه به کار گیری تجهیزات موجود، استفاده از تکنولوژی ها و تجهیزات نوین تعمیر و نگهداری صحیح آن ها می توان بازده کل سیستم را افزایش ولذا مصرف انرژی کاهش می یابد.

1. عرضه آب سرد در بالاترین دمای ممکن

انتقال حرارت ، آب سرد در حال گردش درمحیط ساختمان و داخل چیلر به هوای محیط ، با اختلاف دمای آن ها نسبت مستقیم دارد، کاهش این اختلاف دما هم در بدنه چیلر و هم در لوله های انتقال، باعث کاهش هدر رفتن انرژی می شود. با تنظیم دمای آب سرد به دمای بالاتر  اختلاف دما را کاهش می دهیم. البته افزایش دمای آب سرد تا تامین سرمایش مورد نیاز ساختمان ممکن می باشد.

2. کاهش دمای کندانسور

آب خنک کننده باعث افزایش ضریب عملکرد چیلر ها می شود زیرا تبرید دارای  سیکل ترمودینامیکی است،  البته کاهش دمای آب خنک کننده دارای محدودیت هایی می باشد.

3. تناسب ظرفیت برج های خنک کننده با چیلر ها

کافی نبودن ظرفیت برج خنک کننده ، عدم کارکرد صحیح آن ( که یک تجهیز ارزان قیمت با مصرف انرژی کم است) به شدت بر روی عملکرد چیلر و تجهیزات وابسته ( با قیمت اولیه و همچنین مصرف انرزی زیاد ) تاثیر گذار می باشد. اهمیت دمای کندانسور برعملکرد چیلر، انتخاب مناسب برج های خنک کننده برای عملکرد بهتر انها مطلوب تر است .

4. رسوب زدایی کندانسور

با تشکیل رسوب در لوله های کندانسور چیلر، مقاومت حرارتی لوله ها  بالا رفته و در نتیجه کاهش انتقال حرارت را داریم .  کاهش انتقال حرارت باعث بالا رفتن دمای کندانسور و کاهش ضریب عملکرد چیلر می شود لذا رسوب زدایی سمت آب خنک کننده کندانسور توصیه می شود.

5. استفاده از سختی گیر مناسب

تشکیل رسوب در اواپراتور نیز باعث کاهش ضریب عملکرد چیلر می شود.  آب تغذیه شده به چیلر ، با استفاده از سختی گیر ها تصفیه می شود ، عملکرد این سختی گیر ها باید مناسب باشد تا از تشکیل احتمالی رسوب در سمت آب سرد اواپراتور جلوگیری شود.

بهره برداری از برج خنک کننده

برج خنک کن در سیستم سرمایش چیلر های جذبی و تراکمی تعبیه شده، پایین بودن دمای کندانسور تاثیر بسزایی در عملکرد چیلر دارد. عملکرد مناسب برج های خنک کننده لازمه رسیدن به چنین شرایطی است.

1. حصول اطمینان از توزیع مناسب آب در پر کننده ها

وظیفه پرکننده ها در برج های خنک کننده افزایش سطح تماس آب و هوا را عهده دار است .  عبور دبی زیاد آب از داخل پرکننده ها باعث عدم جریان هوا در منافذ پر کننده و اختلال در تبادل حرارت می شود.

کم بودن دبی آب در برخی قسمت های پرکننده نیز باعث می شود تا آب سریعا به دمای نقطه شبنم هوا نزدیک شود و از پتانسیل کل هوای فرستاده شده به داخل برج استفاده نشود.

در برج های خنک کننده جریان مخالف ، توزیع آب در پرکننده ها به عهده گرداننده آب است. باید از عملکرد مناسب این مجموعه اطمینان حاصل نمود که اب به طور یکنواخت و با دبی مناسب در پر کننده ها توزیع شود.

2. رسوب زدایی پرکننده ها

اگر تبادل حرارت بین هوا و در داخل پر کننده ها به خوبی انجام شود برج خنک کننده به خوبی عملکرد مناسب یک برج خنک کن حاصل می شود . تشکیل رسوب در پرکننده ها باعث اختلال در این فرایند می شود ، لذا توصیه می شود پرکننده ها به طور منظم و به نوبت ( به گونه ای که در استفاده از سیستم سرمایش وقفه ایجاد نشود ) رسوب زدایی شوند.

3. جلوگیری از ایجاد جریان برگشتی

در برج های خنک کننده تر خنک کاری آب کندانسور ، با استفاده از فرآیند تبخیر انجام می شود. هوا با رطوبت نسبی کم ، از آب توزیع شده در برج خنک کننده رطوبت جذب نموده ، دمای آن کاهش می یابد و رطوبت نسبی آن بالا می رود. این هوای خنک شده از آب توزیع شده در برج ، گرمای محسوس دریافت کرده که موجب خنک شدن آن می شود. اگر هوای خارج شده از برج خنک کننده که دارای رطوبت زیاد می باشد به صورت جریان برگشتی دوباره وارد برج خنک کننده شود ، کارایی برج پایین می آید.

4. استفاده از موتور فن چند سرعته یا با سرعت متغیر

این عمل  باعث به حداقل رسیدن انرژی مصرفی فن و رسسیدن آب به دمای مناسب می گردد. با این موتورها ، می توان دور فن را با بار گرمایی مورد نیاز متناسب نموده و به دمای تنظیم شده در کندانسور دست یافت.

پیاده سازی سیستم مدیریت هوشمند ساختمان BMS در بخش تاسیسات

سیستم مدیریت هوشمند ساختمان BMS ، وظیفه پایش و کنترل یکپارچه قسمت های مهم و حیاتی ساختمان اعم از سیستم گرمایش و سرمایش ، روشنایی ، امنیت ، اطفا حریق ، دوربین های مداربسته و … را دارد. این سیستم از مجموعه ای از حسگر ها ، عملگرها و کنترلرها  تشکیل شده که از طریق شبکه داخلی ساختمان به یکدیگر مرتبط هستند با پایش مداوم بخش های مختلف ساختمان و اعمال فرمان به آن ها ، عملکرد اجزای مختلف ساختمان را کنترل می کنند.

سیستم BMS در واحد تاسیسات حرارتی و برودتی از بخش های اصلی سیستم BMS می باشد که با استفاده از مجموعه حسگر ها ( سنسور های دما ، رطوبت ، فشار و … ) ، عملکر ها ( شیر سه راهه برقی ، دمپر فن موتوردار و … ) و کنترلر ها ( کنترلر های بویلر ، هواساز ، الکتروپمپ و … ) امکان کنترل و مدیریت یکپارچه را در این بخش ایجاد می کند.